← Back to practice

GSEB Gujarati SSC · Gujarati · 2022

52 questions · No login required

Answers and solutions are AI-generated — please cross-check with your study materials.

View question paper
  1. 1
    LONG ANSWER4 marks

    નીચેનાં જોડકાં યોગ્ય રીતે જોડીને ફરીથી લખો.

    કૃતિકર્તા
    1) હિમાલયમાં એક સાહસ(અ) સુરેશ જોષી
    2) ઘોડીની સ્વામીભક્તિ(બ) ગુણવંત શાહ
    3) જન્મોત્સવ(ક) જવાહરલાલ નહેરુ
    4) વાઈરલ ઈન્ફેક્શન(ડ) પન્નાલાલ પટેલ
    (ઈ) જોરાવરસિંહ જાદવ

    Answer

    1-(ક), 2-(ઈ), 3-(અ), 4-(બ)
  2. 2
    MCQ1 mark

    નીચે આપેલ વિકલ્પોમાંથી યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરી ખાલી જગ્યા પૂરો. મનીષા દેસાઈએ સુરતી કુંટુંબને _________ ના હુમલામાંથી બચાવેલું.

    • A.રીંછCorrect
    • B.વાઘ
    • C.દીપડો
  3. 3
    MCQ1 mark

    અંકલેશ્વરને મિત્રો મજાકમાં _________ કહેતા.

    • A.દુર્ગંધેશ્વરCorrect
    • B.ગંદકેશ્વર
    • C.અંકલઈશ્વર
  4. 4
    MCQ1 mark

    ગરીબોનું શોષણ કરનાર ચોપડાનો રંગ _________ હતો.

    • A.લાલCorrect
    • B.લીલો
    • C.કાળો
  5. 5
    MCQ1 mark

    શ્રીમદ્ રાજચંદ્રે લખેલો તત્ત્વજ્ઞાનથી ભરપૂર ચિંતનગ્રંથ _________ છે.

    • A.મોક્ષમાળાCorrect
    • B.પુષ્પમાળા
    • C.રાજમાળા
  6. 6
    SHORT ANSWER1 mark

    નીનાબહેનના પતિ સંજયનું મૃત્યુ શાથી થયું?

    Answer

    હૃદયરોગના હુમલાથી
  7. 7
    SHORT ANSWER1 mark

    ગિરમાળનો ધોધ કઈ નદી પરથી પડતો હતો?

    Answer

    અંબિકા નદી પરથી
  8. 8
    SHORT ANSWER2 marks

    સંપૂર્ણપણે નીરોગી હોય તેવા માણસોએ નિયમિતપણે શું કરવું જોઈએ?

    Answer

    સંપૂર્ણપણે નીરોગી હોય તેવા માણસોએ નિયમિતપણે હૉસ્પિટલમાં જઈને લોહી, કાર્ડિયોગ્રામ અને અન્ય તપાસ કરાવી લેવી જોઈએ.
  9. 9
    SHORT ANSWER2 marks

    કાનજી અને દેવજી બાળકને લઈને કયાં જતા હતા? શા માટે?

    Answer

    કાનજી અને દેવજી બાળકને લઈને વેલજી ડોસાને ત્યાં જતા હતા, કારણ કે તેમણે બાળકના પગ મચકોડાવીને તેને અપંગ બનાવવો હતો જેથી તે ભવિષ્યમાં ભીખ માંગી શકે.
  10. 10
    SHORT ANSWER2 marks

    શ્રીમદ્ રાજચંદ્રની જીવદ્યા અને કરુણા કયા પ્રસંગમાંથી પ્રગટ થાય છે.

    Answer

    જ્યારે આંબાલાલભાઈએ કીડીઓને સાચવવા માટે શ્રીમદ્ને પૂછ્યું, ત્યારે શ્રીમદે ગંભીર થઈને કહ્યું કે સૂક્ષ્મ જીવોનું પણ રક્ષણ થવું જોઈએ. આ પ્રસંગ તેમની જીવદ્યા દર્શાવે છે.
  11. 11
    LONG ANSWER3 marks

    ‘ભૂખ થીય ભૂંડી ભીખ’ કૃતિના આધારે દુકાળની ભયાનકતાનું વર્ણન કરો.

    Answer

    દુકાળને કારણે ગામડાં ઉજ્જડ બન્યા હતા. લોકો ભૂખથી ટળવળતા હતા. અનાજ માટે લોકો પોતાનાં ઘરેણાં અને વાસણો પણ વેચી દેતા હતા. માણસો હાડપિંજર જેવા થઈ ગયા હતા અને રસ્તામાં જ મરી જતા હતા. કાળુ જેવા આત્મમાની ખેડૂતોને ભીખ માંગવી એ મૃત્યુ જેવું લાગતું હતું.
  12. 12
    LONG ANSWER3 marks

    ‘ગતિભંગ’ પાઠના આધારે પુત્રી ખોયાની માતા-પિતાની વેદના વ્યક્ત કરો.

    Answer

    ડુંગર અને તેની પત્ની જ્યારે સ્ટેશન તરફ જઈ રહ્યા હોય છે, ત્યારે પત્નીને રસ્તામાં પોતાની મૃત દીકરીનાં પગલાં દેખાય છે. તે ભાવુક થઈ જાય છે અને ત્યાં જ બેસી પડે છે. પિતા પણ પોતાની દીકરીને યાદ કરીને અતિશય દુઃખી થાય છે. બંને માતા-પિતાની વેદના તેમની ધીમી પડી ગયેલી ગતિમાં દેખાય છે.
  13. 13
    LONG ANSWER3 marks

    ઢેલ ઘોડીની વફાદારી અને ખાનદાની વર્ણવો.

    Answer

    ઢેલ ઘોડી તેના માલિક આંબા પટેલ પ્રત્યે અત્યંત વફાદાર હતી. જ્યારે નદીમાં પૂર આવ્યું ત્યારે તેણે જીવના જોખમે આંબા પટેલને નદી પાર કરાવી હતી. તેનામાં ખાનદાની હતી કારણ કે તે તેના માલિકનો ઈશારો સમજી જતી અને અંતે માલિકને બચાવીને પોતે થાકીને લોથપોથ થઈ જાય છે.
  14. 14
    LONG ANSWER4 marks

    નીચેનાં જોડકાં યોગ્ય રીતે જોડીને ફરીથી લખો.

    કૃતિસાહિત્ય પ્રકાર
    17) દીકરી(અ) ઊર્મિકાવ્ય
    18) શીલવંત સાધૂને(બ) લોકગીત
    19) એક બપોરે(ક) પદ
    20) ચાંદલિયો(ડ) ભજન
    (ઈ) ગઝલ

    Answer

    17-(ઈ), 18-(ડ), 19-(અ), 20-(બ)
  15. 15
    MCQ1 mark

    ‘વૈષ્ણવજન’ પદના કવિ _________ છે.

    • A.નરસિંહ મહેતાCorrect
    • B.કલાપી
    • C.રાવજી પટેલ
  16. 16
    MCQ1 mark

    ‘શીલવંત’ એટલે _________.

    • A.શરમાળ
    • B.ચારિત્ર્યવાનCorrect
    • C.નાશવંત
  17. 17
    MCQ1 mark

    દીકરી સ્વર્ગમાં _________ ની ઝલકમાં દેખાય છે.

    • A.પરી
    • B.અપ્સરા
    • C.દેવીCorrect
  18. 18
    MCQ1 mark

    ‘હું એવો ગુજરાતી’ કાવ્યમાં _________ નદીનો ઉલ્લેખ થયો છે.

    • A.તાપી
    • B.સાબરમતી
    • C.નર્મદાCorrect
  19. 19
    SHORT ANSWER1 mark

    વહેણના પાણીને કોણ ઝીલે છે?

    Answer

    વહેણના પાણીને સાગર ઝીલે છે.
  20. 20
    SHORT ANSWER1 mark

    ગરીબ સ્ત્રીની ચૂંદડી કયાં સુધી સાથે રહે છે?

    Answer

    ગરીબ સ્ત્રીની ચૂંદડી કફન સુધી તેની સાથે રહે છે.
  21. 21
    SHORT ANSWER2 marks

    ગંગાસતી પાનબાઈને કેવી વ્યક્તિની સંગત કરવાનું કહે છે?

    Answer

    ગંગાસતી પાનબાઈને એવી વ્યક્તિની સંગત કરવાનું કહે છે જે શીલવંત હોય, જેના મનમાં ભક્તિ હોય અને જેના વચનમાં વિશ્વાસ હોય.
  22. 22
    SHORT ANSWER2 marks

    ‘ચાંદલિયો’ કાવ્યમાં કાવ્ય નાયિકા સખીને પોતાના પતિ વિશે શું કહે છે?

    Answer

    નાયિકા કહે છે કે મારો પતિ મારો પરણ્યો નથી, પણ એ તો મારા સગા બાપનો દીકરો હોય એટલો વ્હાલો છે.
  23. 23
    SHORT ANSWER2 marks

    મુરલી ઠાકુરને આંગણું મોટું શા માટે લાગે છે?

    Answer

    જ્યારે માણસનું હૃદય વિશાળ બને છે અને પ્રેમ વ્યાપે છે, ત્યારે તેને પોતાનું આંગણું આખા વિશ્વ જેટલું મોટું લાગે છે.
  24. 24
    LONG ANSWER3 marks

    ‘વૈષ્ણવજન’ પદમાં નરસિંહ મહેતા સાચા વૈષ્ણવજનના કયાં-કયાં લક્ષણો જણાવે છે તે વર્ણવો.

    Answer

    સાચો વૈષ્ણવજન બીજાના દુઃખને સમજે છે, તે ઉપકાર કરીને અભિમાન નથી કરતો, તે દુનિયામાં સૌને વંદન કરે છે, કોઈની નિંદા નથી કરતો, તે મન-વચન-કાયાથી સ્થિર રહે છે, તે પરસ્ત્રીને માતા સમાન ગણે છે અને તેને કોઈ લોભ હોતો નથી.
  25. 25
    LONG ANSWER3 marks

    ‘શિકારીને’ કાવ્યમાં કવિ યુવાનને કઈ શિખામણ આપે છે?

    Answer

    કવિ યુવાનને કહે છે કે તારે પક્ષીનો શિકાર ન કરવો જોઈએ. પક્ષીને મારવાથી તને તેનું મૃત શરીર મળશે, પરંતુ તેના સુંદર ગીતો નહીં મળે. સૌંદર્યનો આનંદ માણવા માટે દ્રષ્ટિ કેળવવી જોઈએ અને પ્રકૃતિ સાથે ક્રૂરતા ન રાખવી જોઈએ.
  26. 26
    LONG ANSWER3 marks

    વતનથી વિદાય થતાં કવિ કેવી વેદના અનુભવે છે તે વર્ણવો.

    Answer

    વતનથી વિદાય થતા કવિનું મન ભારે થઈ જાય છે. તેમને ડુંગર, નદી, ખેતર બધું જ છોડીને જવું પડે છે જેની વેદના તેમને અકળાવે છે. રસ્તામાં પાછળ ફરીને જોતી વખતે તેમને લાગે છે કે તેમની કોઈ જૂની સ્મૃતિઓ તેમને રોકી રહી છે.
  27. 27
    MCQ

    નીચેના શબ્દોની સાચી જોડણી શોધીને લખો: નૈસર્ગિક

    • A.નૈસરગિક
    • B.નૈસર્ગિકCorrect
    • C.નૈસર્ગીક
  28. 28
    MCQ

    નીચેના શબ્દોની સાચી જોડણી શોધીને લખો: પૂંછડી

    • A.પૂંછડીCorrect
    • B.પુંછડી
    • C.પૂંછડિ
  29. 29
    MCQ1 mark

    ‘દિક + અંબર’ – શબ્દની સાચી સંધિ જોડો.

    • A.દિકંબર
    • B.દિગંબરCorrect
    • C.દીગંબર
  30. 30
    MCQ1 mark

    ‘દેશપ્રેમ’ શબ્દનો સમાસ ઓળખાવો.

    • A.ઉપપદ
    • B.દ્વંદ્વ
    • C.તત્પુરુષCorrect
  31. 31
    SHORT ANSWER1 mark

    બંને શબ્દના જોડણી ભેદે થતો અર્થભેદ જણાવો.

    1. ઉદર
    2. ઉંદર

    Answer

    1) ઉદર - પેટ, 2) ઉંદર - એક પ્રાણી
  32. 32
    MCQ1 mark

    ‘દમયંતીનું મુખ ચંદ્ર જેવું સુંદર છે’ વાક્યમાંના અલંકારનો પ્રકાર જણાવો.

    • A.રૂપક
    • B.ઉપમાCorrect
    • C.ઉત્પ્રેક્ષા
  33. 33
    MCQ1 mark

    ‘ઉપગ્રહ’ શબ્દમાં કયો પ્રત્યય રહેલો છે.

    • A.પૂર્વપ્રત્યયCorrect
    • B.પરપ્રત્યય
    • C.એકપણ નહિ
  34. 34
    MCQ

    સમાનાર્થી શબ્દ શોધીને લખો: સ્નેહ

    • A.પ્રેમCorrect
    • B.શોભા
    • C.સંભાળ
  35. 35
    MCQ

    સમાનાર્થી શબ્દ શોધીને લખો: સુધા

    • A.પાણી
    • B.અમૃતCorrect
    • C.વિષ
  36. 36
    MCQ1 mark

    ‘વિદ્યાર્થી’ સંજ્ઞાનો આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો પ્રકાર લખો.

    • A.જાતિવાચકCorrect
    • B.દ્રવ્યવાચક
    • C.व्यक्तिવાચક
  37. 37
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેના રૂઢિપ્રયોગનો અર્થ જણાવો: આંખો ભીની થવી

    Answer

    લાગણીશીલ બની જવું (રડવું આવવું)
  38. 38
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચે આપેલ કહેવતનો અર્થ લખો: બાંધી મૂઠી લાખની

    Answer

    જ્યાં સુધી રહસ્ય બહાર ન આવે ત્યાં સુધી તેની કિંમત રહે છે.
  39. 39
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેના શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ લખો: ગાયોનો સમૂહ

    Answer

    ધણ
  40. 40
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેના શબ્દનો વિરુદ્ધાર્થી શબ્દ લખો: ધરા

    Answer

    ગગન (અથવા આકાશ)
  41. 41
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેના વાક્યને કર્મણિમાં ફેરવો: ગોપી માથું ઓળે છે.

    Answer

    ગોપીથી માથું ઓળાય છે.
  42. 42
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેના તળપદા શબ્દનું શિષ્ટ રૂપ લખો: પોયરાં

    Answer

    છોકરાં
  43. 43
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેના વાક્યમાંથી વિશેષણ શોધી તેનો પ્રકાર જણાવો: ગોંવિદને મોકલી ગાયનું પાશેર ઘી મંગાવ્યું.

    Answer

    વિશેષણ: પાશેર, પ્રકાર: પરિમાણવાચક (સંખ્યાવાચક) વિશેષણ
  44. 44
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેના વાક્યમાંથી ક્રિયાવિશેષણ શોધી તેનો પ્રકાર જણાવો: ઓમ થોડું ચાલે છે.

    Answer

    ક્રિયાવિશેષણ: થોડું, પ્રકાર: પરિમાણવાચક ક્રિયાવિશેષણ
  45. 45
    SHORT ANSWER1 mark

    ‘કટાક્ષ’ શબ્દના ધ્વનિ ઘટકો છૂટા પાડો. (સ્વર-વ્યંજન) છૂટાં પાડો.

    Answer

    ક્ + અ + ટ્ + આ + ક્ + ષ્ + અ
  46. 46
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેના વાક્યનું પ્રેરકવાક્યમાં રૂપાંતર કરો: વિદ્યાર્થીઓએ શાળાના મેદાનમાં વૃક્ષો વાવ્યાં.

    Answer

    શિક્ષકે વિદ્યાર્થીઓ પાસે શાળાના મેદાનમાં વૃક્ષો વવવડાવ્યાં.
  47. 47
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેની પંક્તિમાંનો છંદ ઓળખાવો: વળાવી બા આવી, નિજ સકલ સંતાન ક્રમશઃ

    Answer

    શિખરિણી છંદ
  48. 48
    SHORT ANSWER1 mark

    મંદાક્રાન્તા છંદનું બંધારણ જણાવો.

    Answer

    મ ભ ન ત ત ગા ગા (૧૭ અક્ષર)
  49. 49
    LONG ANSWER4 marks

    નીચે આપેલી પંક્તિઓનો આશરે પંદર વાક્યોમાં અર્થવિસ્તાર કરો: “આવ નહીં, આદર નહીં, નહીં નયનોમાં નેહ; તે ઘર કદી ન જઈએ, કંચન વરસે મેહ.” અથવા “ચડે પડે જીભ વડે જ માનવી”

    Answer

    પ્રથમ પંક્તિમાં કવિ સ્વમાનની વાત કરે છે. જે ઘરમાં આપણું સ્વાગત ન થાય ત્યાં ગમે તેટલી સંપત્તિ હોય તો પણ ન જવું જોઈએ. બીજી પંક્તિમાં વાણીનું મહત્વ દર્શાવ્યું છે.
  50. 50
    LONG ANSWER4 marks

    તમારી શાળામાં યોજાયેલ ‘‘રમતોત્સવ’’ નો અહેવાલ આશરે 100 શબ્દોમાં લખો.

    Answer

    અહેવાલ લેખનમાં રમતોત્સવની તારીખ, સમય, વિવિધ રમતો, વિજેતાઓને ઈનામ વિતરણ અને આચાર્યશ્રીના પ્રવચનનો સમાવેશ થવો જોઈએ.
  51. 51
    LONG ANSWER4 marks

    નીચે આપેલા ગદ્યખંડનો આશરે ત્રીજા ભાગમાં સંક્ષેપ કરી તેને યોગ્ય શીર્ષક આપો: ‘એકાગ્રતાની શક્તિ જેમ વધુને વધુ કેળવાતી જશે તેમ તેમ વધુ ને વધુ જ્ઞાન પ્રાપ્તિ થશે. જ્ઞાન પ્રાપ્તિનો આજ માત્ર ઉપાય છે. બૂટ પોલિશવાળો પણ જેટલો વધારે એકાગ્ર થશે, તેટલો તે જોડાને વધારે ચમકવાળા બનાવશે; એજ રીતે એકાગ્રતાને લીધે રસોયો વધુ સારી રસોઈ બનાવશે, ધન મેળવવામાં, ઈશ્વરની આરાધના કરવામાં કે અન્ય કોઈ કાર્ય બજાવવામાં એકાગ્રતાની શક્તિ જેટલી વધારે તેટલું તે કાર્ય વધારે સારું થશે. માનવીની શક્તિઓને એકાગ્ર કર્યા સિવાય આ જગતમાંનું બધું જ્ઞાન કયાં મેળવાયું છે? આપણે એમનાં દ્વાર કેમ ખખડાવવાં તે જાણીએ, યોગ્ય પ્રહાર કેવી રીતે તે પિછાની એ તો જગત તેનાં રહસ્યો આપણી સમક્ષ ખુલ્લાં કરવા તૈયાર છે. એકાગ્રતામાંથી આ પ્રહારનું બળ અને શક્તિ આવે છે. – સ્વામી વિવેકાનંદ

    Answer

    શીર્ષક: એકાગ્રતાનું મહત્વ. સંક્ષેપ: કોઈપણ કાર્યમાં સફળતા મેળવવા અને જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરવા માટે એકાગ્રતા અનિવાર્ય છે. શક્તિઓના એકાગ્રીકરણ દ્વારા જ જગતના રહસ્યો જાણી શકાય છે.
  52. 52
    LONG ANSWER8 marks

    ગમે તે એક વિષય પર આપેલા મુદ્દાને આધારે આશરે 250 શબ્દોમાં નિબંધ લખો:

    1. હાય રે! કોરોના મહામારી
    2. ઑનલાઈન શિક્ષણના લાભાલાભ
    3. દીકરી ઘરની દીવડી

    Answer

    નિબંધમાં પ્રસ્તાવના, વિષયની ઊંડી સમજૂતી, વર્તમાન પરિસ્થિતિ અને ઉપસંહારનો સમાવેશ થવો જોઈએ.
— (2022) — Practice — Pratikriya