← Back to practice

Gujarati

GSEB Gujarati SSC · Gujarati · 2020

49 questions · No login required

Answers and solutions are AI-generated — please cross-check with your study materials.

View question paper
  1. 1
    LONG ANSWER4 marks

    નીચેના જોડકાં યોગ્ય રીતે જોડીને ફરીથી લખો.

    (અ) ગદ્ય કૃતિ(બ) સાહિત્ય પ્રકાર
    1) ચોપડાની ઈન્દ્રજાળ(અ) એકાંકી
    2) વાઈરલ ઈન્ફેક્શન(બ) નવલિકા
    3) ભૂલી ગયા પછી(ક) આત્મકથા-ખંડ
    4) જન્મોત્સવ(ડ) લઘુકથા
    (ઈ) નિબંધ

    Answer

    1-(ક), 2-(ઈ), 3-(અ), 4-(બ)
  2. 2
    SHORT ANSWER1 mark

    નીના બહેને પોતાના પતિ સંજય પાસે શું માગ્યું?

    Answer

    નીના બહેને અંકિતનું બાળપણ માંગ્યું.
  3. 3
    SHORT ANSWER1 mark

    દેવજી અને કાનજી નવજાત બાળકને કોની પાસે લઈ ગયા?

    Answer

    વેલજી ડોસા પાસે.
  4. 4
    SHORT ANSWER2 marks

    ડાંગના આદિવાસીઓની મરણને ઉજવવાની રીત લેખકને કેવી લાગે છે?

    Answer

    ડાંગના આદિવાસીઓ મૃત્યુના પ્રસંગને પણ ઉત્સવની જેમ ઉજવે છે, જે લેખકને આશ્ચર્યજનક અને વિશિષ્ટ લાગે છે.
  5. 5
    SHORT ANSWER2 marks

    શ્રીમદ્ની જીવદયા અને કરુણા કયાં પ્રસંગમાંથી પ્રગટ થાય છે?

    Answer

    શ્રીમદના જીવનમાં અનેક એવા પ્રસંગો હતા જ્યાં તેઓ નાના જીવને પણ બચાવવા પ્રયત્ન કરતા, જે તેમની કરુણા દર્શાવે છે.
  6. 6
    SHORT ANSWER2 marks

    લેખક અને તેમની ટુકડીએ હિમનદી ઓળંગવા માટે શું ક્યું?

    Answer

    લેખક અને તેમની ટુકડીએ સાવચેતીપૂર્વક એકબીજાના હાથ પકડીને કે દોરડાની મદદથી હિમનદી પસાર કરી હતી.
  7. 7
    SHORT ANSWER2 marks

    ડુંગરની પત્ની અચાનક અટકીને ઊભી રહી ગઈ, કારણ કે..........

    Answer

    ડુંગરની પત્નીને જમીન પર તેની મૃત પુત્રીના પગલાં જેવી છાપ દેખાઈ હતી.
  8. 8
    LONG ANSWER4 marks

    રાતો ચોપડો ફાડી નાખવા પાછળ લેખકનું મનોમંથન કેવું હતું?

    Answer

    લેખકને અહેસાસ થયો કે જીવલા જેવો ગરીબ માણસ વ્યાજની જાળમાં ફસાઈ ગયો છે અને આ રાતો ચોપડો તેને આખી જિંદગી ગુલામ રાખશે. નૈતિકતા અને માનવતાના નાતે તેમણે વ્યાજના વિષચક્રને તોડવા ચોપડો ફાડી નાખ્યો.
  9. 9
    LONG ANSWER4 marks

    ‘ભૂખથીય ભૂંડી ભીખ’ વાર્તાના આધારે દુષ્ટકાળની ભયાનકતા તમારા શબ્દોમાં લખો.

    Answer

    દુષ્કાળ એટલો ભયાનક હતો કે માનવી પોતાની ગરિમા ગુમાવી રહ્યો હતો. અનાજ માટે લોકો લાચાર હતા અને ભીખ માંગવી એ ભૂખ કરતાં પણ વધુ પીડાદાયક હતી.
  10. 10
    LONG ANSWER4 marks

    ઢેલ ઘોડીની વફાદારી અને ખાનદાની વિગતે વર્ણવો.

    Answer

    ઢેલ ઘોડી તેના માલિક પ્રત્યે અત્યંત વફાદાર હતી. પૂરના પાણીમાં પણ તેણે જીવના જોખમે માલિકને બચાવ્યો, જે તેની ઉમદા ખાનદાની દર્શાવે છે.
  11. 11
    LONG ANSWER4 marks

    નીચેના જોડકાં યોગ્ય રીતે જોડીને ફરીથી લખો.

    (અ) પદ્ય કૃતિ(બ) કર્તા
    1) વતનથી વિદાય થતાં(અ) રાવજી પટેલ
    2) માધવને દીઠો છે ક્યાંય?(બ) અશોક ચાવડા ‘બેદિલ’
    3) દીકરી(ક) હરિન્દ્ર દવે
    4) એક બપોરે(ડ) જયંત પાઠક
    (ઈ) ગની દહીંવાલા

    Answer

    1-(ડ), 2-(ક), 3-(બ), 4-(અ)
  12. 12
    SHORT ANSWER1 mark

    સકળ લોકમાં કોણ તીર્થ સ્વરૂપે છે?

    Answer

    વૈષ્ણવજન (જેનામાં પરદુઃખભંજનની ભાવના છે) સકળ લોકમાં તીર્થ સ્વરૂપે છે.
  13. 13
    SHORT ANSWER1 mark

    મારગની ધૂળને કવિ શું પૂછે છે?

    Answer

    કવિ પૂછે છે કે તેણે મારા માધવને (કૃષ્ણને) ક્યાંય જોયો છે?
  14. 14
    SHORT ANSWER2 marks

    ‘ઊછરે છે રોજ કાયમથી ફડકમાં દીકરી' એમ કવિ શા માટે કહે છે?

    Answer

    દીકરીના ઉછેર અને સુરક્ષા પ્રત્યેની ચિંતાને કારણે કવિ કહે છે કે તે હંમેશા ડરમાં ઉછરે છે.
  15. 15
    SHORT ANSWER2 marks

    ‘બોલીએ ના કાંઈ’ કાવ્યમાં કવિ આપણી વ્યથામાંથી કેવી રીતે રસ્તો કાઢવાનું કહે છે?

    Answer

    કવિ કહે છે કે હૃદયની વ્યથા હૃદયમાં જ રાખવી, અન્યો પાસે વ્યથા વ્યક્ત કરવાથી કોઈ ઉકેલ નથી આવતો, માટે શાંત રહી હસતા મોઢે દુઃખ સહન કરવું.
  16. 16
    SHORT ANSWER2 marks

    ‘ચાંદલિયો’ લોકગીતમાં કાવ્યનાયિકા સખીને પોતાના પતિ વિશે શું કહે છે?

    Answer

    નાયિકા કહે છે કે તેનો પતિ તો શેરડીનો સાઠો છે, જે દેખાવમાં પાતળો પણ પ્રેમાળ છે.
  17. 17
    SHORT ANSWER2 marks

    ‘હું મારી માટીનો જાયો, હું ગુર્જર અવતાર મારે શિર ભારતમાતાની આશિષનો વિસ્તાર’. કાવ્યની આ પંક્તિઓનો ભાવાર્થ સ્પષ્ટ કરો.

    Answer

    આ પંક્તિઓ દ્વારા કવિ ગુજરાતની ધરતીનો પુત્ર હોવાનો ગર્વ વ્યક્ત કરે છે અને ભારતમાતાના આશીર્વાદ તેના પર છે તેવી કૃતજ્ઞતા દર્શાવે છે.
  18. 18
    LONG ANSWER4 marks

    ‘શીલવંત સાધુ’ તમે કોને કહેશો તે કાવ્યના આધારે જણાવો.

    Answer

    શીલવંત સાધુ એટલે એવા મહાત્મા જેના ચરિત્રમાં શુદ્ધતા હોય, જે સમાનદ્રષ્ટા હોય અને જે પરમાત્મામાં લીન હોય.
  19. 19
    LONG ANSWER4 marks

    ‘શિકારીને’ કાવ્યનો મધ્યવર્તી વિચાર સ્પષ્ટ કરો.

    Answer

    આ કાવ્યનો મુખ્ય સંદેશ જીવદયા અને અહિંસા છે. પક્ષીને હણવાથી માત્ર તેનું શબ મળે છે, તેની સુંદરતા નહીં. સૃષ્ટિના સૌંદર્યને માણવું હોય તો તેના પ્રત્યે પ્રેમ રાખવો જોઈએ.
  20. 20
    LONG ANSWER4 marks

    ‘દિવસો જુદાઈના જાય છે’ ગઝલમાં કવિની મનોસ્થિતિ તમારા શબ્દોમાં વર્ણવો.

    Answer

    કવિ વિરહની વેદનામાં ડૂબેલા છે, છતાં તેમને આશા છે કે આ જુદાઈ મિલનમાં પરિણમશે. તેમની મનોસ્થિતિ પીડા અને આશાવાદ વચ્ચે ઝોલાં ખાય છે.
  21. 21
    MCQ

    નીચેના શબ્દોની સાચી જોડણી શોધીને લખો: નીયમીત

    • A.નિયમીત
    • B.નિયમિતCorrect
    • C.નીયમિત
  22. 22
    MCQ

    નીચેના શબ્દોની સાચી જોડણી શોધીને લખો: વાસ્થ્ય

    • A.વાત્સલ્યCorrect
    • B.વાત્સત્ય
    • C.વાત્સત્ય
  23. 23
    MCQ1 mark

    પરિ + નામ - શબ્દની સાચી સંધિ જોડો:

    • A.પરીણામ
    • B.પરિણામCorrect
    • C.પર્યનામ
  24. 24
    MCQ1 mark

    ‘લોકગીત’ શબ્દનો સમાસ ઓળખાવો.

    • A.તત્પુરૂષ
    • B.દ્વન્દ
    • C.મધ્યમપદ લોપીCorrect
  25. 25
    LONG ANSWER1 mark

    યોગ્ય જોડકું જોડો.

    (અ)(બ)
    1) કર્તરિ વાક્ય રચના(અ) મારાથી એ કામ છોડી દેવાયું.
    2) કર્મણિ વાક્ય રચના(બ) મયૂરને હસવું આવ્યું.
    (ક) હું એ દિવસોનાં સ્વપ્નાં જોઉ છું.

    Answer

    1-(ક), 2-(અ)
  26. 26
    MCQ1 mark

    ‘વિશ્વરાજે ફરીથી ઊંચે જોયું, એક હાસ્યબાણ છોડયું.' – વાક્યમાંના અલંકારનો પ્રકાર જણાવો.

    • A.સજીવારોપણ અલંકાર
    • B.અનન્વય અલંકાર
    • C.રૂપક અલંકારCorrect
  27. 27
    MCQ1 mark

    ‘પાલનહાર' શબ્દમાં ક્યો પ્રત્યય રહેલો છે?

    • A.પૂર્વ-પ્રત્યય
    • B.પર–પ્રત્યયCorrect
    • C.એકપણ પ્રત્યય નહિ
  28. 28
    MCQ

    નીચેના શબ્દના સમાનાર્થી શબ્દ શોધીને લખો: ઉમળકો

    • A.આળસ
    • B.ઉમંગCorrect
    • C.ઊભરો
  29. 29
    MCQ

    નીચેના શબ્દના સમાનાર્થી શબ્દ શોધીને લખો: પય

    • A.દૂધCorrect
    • B.પાયલ
    • C.પગ
  30. 30
    MCQ1 mark

    ‘ઋષિકા’ સંજ્ઞાનો આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો પ્રકાર લખો.

    • A.દ્રવ્ય વાચક સંજ્ઞા
    • B.ભાવવાચક સંજ્ઞા
    • C.વ્યક્તિવાચક સંજ્ઞાCorrect
  31. 31
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેના રૂઢિપ્રયોગનો અર્થ આપો: હળવા ફૂલ થઈ જવું.

    Answer

    ચિંતામુક્ત થઈ જવું / રાહત અનુભવવી
  32. 32
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચે આપેલ કહેવતનો અર્થ લખો: ઉતાવળે આંબા ન પાકે.

    Answer

    ધીરજ વગર કાર્ય સિદ્ધ થતું નથી / ઉતાવળ કરવાથી પરિણામ મળતું નથી.
  33. 33
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેના શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ લખો: જન્મ દિવસ નિમિત્તે ઉજવાતો ઉત્સવ.

    Answer

    જન્મોત્સવ / વર્ષગાંઠ
  34. 34
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેના શબ્દનો વિરુદ્ધાર્થી શબ્દ લખો: ભય

    Answer

    અભય / નિર્ભયતા
  35. 35
    SHORT ANSWER1 mark

    બંને શબ્દના જોડણીભેદે થતો અર્થભેદ જણાવો: સૂર – સુર

    Answer

    સૂર = અવાજ/સ્વર, સુર = દેવ
  36. 36
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેના તળપદા શબ્દનું શિષ્ટ રૂપ લખો: વાળું

    Answer

    રાત્રિનું ભોજન
  37. 37
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેના વાક્યમાંથી વિશેષણ શોધી તેનો પ્રકાર જણાવો: એ નાજુક કન્યાનું નામ રાધા હતું.

    Answer

    વિશેષણ: નાજુક, પ્રકાર: ગુણવાચક વિશેષણ
  38. 38
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેના વાક્યમાંથી ક્રિયા વિશેષણ શોધીને તેનો પ્રકાર જણાવો: સૌંદર્યો પામતાં વ્હેલાં સૌંદર્ય બનવું પડે.

    Answer

    ક્રિયા વિશેષણ: વ્હેલાં, પ્રકાર: સમયવાચક ક્રિયાવિશેષણ
  39. 39
    SHORT ANSWER1 mark

    ‘દેવિકા’ શબ્દના ધ્વનિઘટકો (સ્વર વ્યંજન) છૂટા પાડો.

    Answer

    દ + એ + વ + ઇ + ક + આ
  40. 40
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેના વાક્યની પ્રેરક વાક્ય રચના બનાવો: મયૂર પૂજા કરે છે.

    Answer

    મયૂર પૂજા કરાવે છે.
  41. 41
    SHORT ANSWER1 mark

    નીચેની પંક્તિનો છંદ ઓળખાવો: દીપકના બે દીકરા, કાજળને અજવાશ; એક કપૂત કાળું કરે, બીજો દિયે પ્રકાશ.

    Answer

    દોહરો
  42. 42
    SHORT ANSWER1 mark

    પૃથ્વી છંદનું બંધારણ જણાવો.

    Answer

    જ સ જ સ ય લ ગા (૧૭ અક્ષર)
  43. 43
    LONG ANSWER4 marks

    નીચે આપેલી પંક્તિઓનો આશરે પંદર વાક્યોમાં અર્થ વિસ્તાર કરો:

    મારા થકી જ મોલ, એવું વાવને હું પદ આવિયું; પણ બોલ્યા વિના જ વેણ, ઓલ્યાં વાદળ વરસે વાવમાં.

    Answer

    આ પંક્તિમાં અહંકારનો ત્યાગ અને પરોપકારનો મહિમા સમજાવ્યો છે. વાવને ગર્વ થયો કે મારા કારણે પાક પાકે છે, પણ વાદળ કોઈ પણ અપેક્ષા કે દેખાડા વગર વરસાદ વર્ષાવે છે.
  44. 44
    LONG ANSWER4 marks

    નીચે આપેલી પંક્તિઓનો આશરે પંદર વાક્યોમાં અર્થ વિસ્તાર કરો:

    કામધેનુને મળેના એક સૂકું તણખલું; ને લીલાં છમ ખેતરો આખલા ચરી જાય છે.

    Answer

    આ પંક્તિ સામાજિક વિષમતા અને ન્યાયના અભાવ પર કટાક્ષ કરે છે. ગુણવાન કે જરૂરિયાતમંદને કશું મળતું નથી, જ્યારે શક્તિશાળી કે નકામા લોકો સુખ ભોગવે છે.
  45. 45
    LONG ANSWER4 marks

    તમારી શાળામાં યોજાયેલ સ્વચ્છતા અભિયાન કાર્યક્રમનો અહેવાલ આશરે એકસો શબ્દોમાં લખો.

    Answer

    તારીખ, સ્થળ અને કાર્યક્રમની વિગતો સાથે સ્વચ્છતા અભિયાનનું વર્ણન.
  46. 46
    LONG ANSWER4 marks

    નીચે આપેલા ગદ્યખંડનો આશરે ત્રીજા ભાગમાં સંક્ષેપ કરી તેને યોગ્ય શીર્ષક આપો.

    ‘કુદરતમાં ફરતી વખતે માણસને કેવો આનંદ આવે છે એના ઉપરથી એનામાં સુખી થવાની ક્ષમતા કેટલી છે, તે જાણી શકાય છે. માણસ મૂળભૂત રીતે એક પ્રાણી છે અને પ્રાણીઓનું સાચું સ્થાન કુદરતમાં છે. પાંજરામાં રહેલું પક્ષી સલામત જરૂર છે, પરંતુ એના જેવા જ બીજા કુદરતના ઊડતાં, ગાતાં પક્ષીઓ જેવું એ સુખી નથી હોતું. જે વ્યક્તિ ઉગતાં કે આથમતાં સૂર્યનું સૌંદર્ય, ચાંદની રાતની શીતળતા, સૂમસામ રાતનું સંગીત, ઊંચા ઊંચા પર્વતોની ભવ્યતા, વહેતા ઝરણાનો કલરવ, હવાનો મધુર સ્પર્શ કે ભીની માટીની સોડમ માણી શકે નહિ તે એટલાં પ્રમાણમાં સુખી થવાની ક્ષમતા ગુમાવી દે છે. સુખી સ્વભાવની વ્યક્તિ ધનવાન હોય કે નિર્ધન, કુદરતના સૌંદર્ય અને ભવ્યતાને જોઈને આનંદવિભોર થઈ જાય છે’'.

    Answer

    શીર્ષક: કુદરત અને આનંદ. સંક્ષેપ: મનુષ્ય મૂળભૂત રીતે કુદરતનો અંશ છે. સાચું સુખ કુદરતના સાનિધ્યમાં અને તેના તત્વોને માણવામાં છે. કુદરત પ્રત્યેની સંવેદનશીલતા મનુષ્યની સુખી થવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે.
  47. 47
    LONG ANSWER8 marks

    આપેલા મુદ્દા આધારિત આશરે 250 શબ્દોમાં નિબંધ લખો: રાષ્ટ્રીય એકતા અને અખંડિતતા

    મુદ્દા :- પ્રસ્તાવના – ભારતમાં એકતાનું રૂપ - પ્રાંતવાદનું ઝેર - એકતાનું મહત્ત્વ - વિદેશી આક્રમણો અને રાષ્ટ્રીય એકતા - એકતા માટે જરૂરી પ્રયાસો – દેશવાસીઓની સમજદારી – ઉપસંહાર.

    Answer

    નિબંધ લેખન - રાષ્ટ્રીય એકતા.
  48. 48
    LONG ANSWER8 marks

    આપેલા મુદ્દા આધારિત આશરે 250 શબ્દોમાં નિબંધ લખો: વૃક્ષ વાવો, પર્યાવરણ બચાવો.

    મુદ્દા :– પ્રસ્તાવના – વૃક્ષોની ઉપયોગિતા – વસ્તી વધારા સાથે ઊભા થયેલા પ્રદુષણના પ્રશ્નો – પ્રદુષણના પ્રશ્નોનો ઉકેલ - ઉપસંહાર.

    Answer

    નિબંધ લેખન - વૃક્ષારોપણ.
  49. 49
    LONG ANSWER8 marks

    આપેલા મુદ્દા આધારિત આશરે 250 શબ્દોમાં નિબંધ લખો: પ્રવાસનું જીવનઘડતરમાં સ્થાન.

    મુદ્દા :– પ્રસ્તાવના – જીવનઘડતરમાં પ્રવાસનું સ્થાન – પ્રવાસના ફાયદા – પ્રવાસ પ્રત્યક્ષ જ્ઞાનનો ખજાનો – સૌંદર્ય દૃષ્ટિનો વિકાસ – વિશાળ જન સંપર્ક – સાહસિકવૃત્તિનો વિકાસ – એકાગ્રતા, સહનશીલતા કેળવણીની ખીલવણી – આધ્યાત્મિક મૂલ્ય – ઉપસંહાર.

    Answer

    નિબંધ લેખન - પ્રવાસનું મહત્વ.