GSEB Gujarati SSC · Gujarati · 2025
50 questions · No login required
Answers and solutions are AI-generated — please cross-check with your study materials.
નીચેનાં જોડકાં યોગ્ય રીતે જોડીને ફરીથી લખો.
| (અ) ઉક્તિ | (બ) પાત્ર |
|---|---|
| 1) “હા બેટા, ચાલ, બહુ મોડું થઈ ગયું.’’ | (અ) ડુંગર |
| 2) ‘બોડીને તાં વળી કાંહકી કેવી?'' | (બ) આંબા પટેલ |
| 3) ‘આપણી બબલીની જ પગલી જાણે!'' | (ક) ડુંગરની પત્ની |
| 4) “બાપ ઢેલ, તેં આજ જીવતરનાં દાન દીધાં છે.” | (ડ) વિનુકાકા |
| (ઈ) જીવલો |
Answer
‘ભૂલી ગયા પછી’ કૃતિ ............ મૂળ સંગ્રહમાંથી લેવામાં આવી છે.
‘છત્રી’ કૃતિમાં ભુલકણાપણામાંથી ............. નિષ્પન્ન થાય છે.
વટપત્રમાં સૂતેલા ભગવાનના મોઢા પર ............. હાસ્ય હતું.
‘ડાંગવનો અને ……' કૃતિમાં લેખક કવિ ...... ને યાદ કરે છે.
હૉસ્પિટલની શોભામાં શાનાથી વધારો થઈ શકે?
Answer
‘હિમાલયમાં એક સાહસ' કૃતિમાંથી શું પ્રગટ થાય છે?
Answer
લેખકે રાતા રંગના ચોપડાના બધાં જ પાનાં શા માટે ચીરી નાખ્યા?
Answer
વિરાટભાઈએ મનીષા અને નરેનની સગાઈની શા માટે ના પાડી?
Answer
ભગવદ્ ગીતા વિશે ગાંધીજીનો અભિપ્રાય જણાવો.
Answer
‘રેસનો ઘોડો' કૃતિને આધારે બાળકના ઘડતરમાં અડચણરૂપ બનતાં પરિબળો વિશે જણાવો.
Answer
‘ભૂખથીય ભૂંડી ભીખ' પાઠને આધારે કાળુનું પાત્રાલેખન કરો.
Answer
ઢેલ ઘોડીની વફાદારી અને ખાનદાની વિશે વિગતે વર્ણવો.
Answer
નીચેનાં જોડકાં યોગ્ય રીતે જોડીને ફરીથી લખો.
| (અ) સાહિત્યકાર | (બ) સાહિત્ય કૃતિ |
|---|---|
| 17) વિનોદ જોશી | (અ) શીલવંત સાધુને |
| 18) રાવજી પટેલ | (બ) એક બપોરે |
| 19) જયંત પાઠક | (ક) હું એવો ગુજરાતી |
| 20) ગંગાસતી | (ડ) ચાંદલિયો |
| (ઈ) વતનથી વિદાય થતાં |
Answer
ગંગાસતીએ ................ ને નજર સામે રાખી ભજનો રચ્યાં છે.
મોરલીના આભમાં ............. ના નામનો મયંક ઊગે છે.
કુટુંબજીવનના સંબંધોનું મધુર ચિત્ર ............ કાવ્યમાં છે.
વતનથી વિદાય થતાં કવિ વતન પ્રત્યેનો............ અનુભવે છે.
ગરીબ સ્ત્રીની ચૂંદડી કયાં સુધી સાથે રહે છે?
Answer
કવિની દૃષ્ટિએ ભારવાળો મુગટ એટલે શું?
Answer
પક્ષીને પામવા કવિ શું કરવાનું કહે છે?
Answer
કવિ ક્યાં સુધી મહુડીની છાંય તળે પડી રહેવા માગે છે?
Answer
‘ચાંદલિયો’ કાવ્યમાં કાવ્યનાયિકા સખીને પોતાના પતિ વિશે શું કહે છે?
Answer
‘વૈષ્ણવજન’ કૃતિને આધારે વૈષ્ણવજનનાં લક્ષણો વર્ણવો.
Answer
‘દીકરી’ કાવ્યને આધારે દીકરીનો ઉછેર કેવી રીતે થવો જોઈએ? તે તમારા શબ્દોમાં લખો.
Answer
‘બોલીએ ના કાંઈ' કાવ્યમાં કવિ માણસને શો જીવનબોધ આપે છે?
Answer
નીચેના શબ્દોની સાચી જોડણી શોધીને લખો.
‘ચાતુર્માસ’ શબ્દની સાચી સંધિ છોડો.
‘તેજપુંજ’ શબ્દનો સમાસ ઓળખાવો.
નીચે આપેલ બન્ને શબ્દોના જોડણીભેદે થતો અર્થભેદ જણાવો. સૂર સુર
Answer
‘ભાવાર્દ્ર બનીને એ તો નજરની પીંછીને ધૂળ ઉપર પસવારી રહી હતી.' વાક્યમાંનો અલંકારનો પ્રકાર જણાવો.
‘સુરક્ષિત’ શબ્દમાં ક્યો પ્રત્યય રહેલો છે તે જણાવો.
નીચેના શબ્દોના સમાનાર્થી શબ્દ શોધીને લખો. ઓથ સાંજ
Answer
‘કંચન' સંજ્ઞાનો આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો પ્રકાર શોધીને લખો.
નીચેના રૂઢિપ્રયોગનો અર્થ જણાવો. દાવપેચ રમવા
Answer
નીચે આપેલ કહેવતનો અર્થ લખો. બાંધી મૂઠી લાખની.
Answer
નીચેના શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ આપો. શબને ઓઢાડવાનું લૂગડું
Answer
નીચેના શબ્દ માટે વિરોધી શબ્દ આપો. સામ
Answer
નીચેના વાક્યને કર્તરિ વાક્યમાં ફેરવો. જશોદામૈયાથી કૃષ્ણકુંવરને શણગારાયા.
Answer
નીચેના તળપદા શબ્દનું શિષ્ટરૂપ લખો. ખોભણ
Answer
નીચેના વાક્યમાંથી વિશેષણ શોધી તેનો પ્રકાર જણાવો. તીર્થ થોડાં ડગલાં આગળ ચાલ્યો.
Answer
નીચેના વાક્યમાંથી ક્રિયાવિશેષણ શોધી તેનો પ્રકાર જણાવો. તે ઘર કદી ન જઈએ કંચન વરસે મેહ.
Answer
‘સૌંદર્ય’ શબ્દના ધ્વનિઘટકો (સ્વર-વ્યંજન) છૂટા પાડો.
Answer
નીચેના વાક્યનું પ્રેરક વાક્યમાં રૂપાંતર કરો. આપણે પ્રેમશૌર્યનું ગીત ગાઈએ.
Answer
નીચેની પંક્તિમાં રહેલો છંદ ઓળખાવો. ભણતાં પંડિત નીપજે, લખતાં લહિયો થાય; ચાર ચાર ગઉ ચાલતાં, લાંબો પંથ કપાય.
Answer
‘યમનસભલગા’ ક્યા છંદનું બંધારણ છે?
Answer
નીચે આપેલી પંક્તિઓનો આશરે પંદર વાક્યોમાં અર્થવિસ્તાર કરો.
“ત્રણ વાનાં મુજને મળ્યાં, હૈયું, મસ્તક ને હાથ; જા, ચોથું નથી માગવું, બહુ દઈ દીધું નાથ.’’
અથવા
“શમે ના વેર વેરથી, ટળે ના પાપ પાપથી; ઔષધ સર્વ દુ:ખોનું, મૈત્રીભાવ સનાતન.'
Answer
અતિવૃષ્ટિને કારણે સર્જાયેલી તારાજી અને જાનહાનિનો અહેવાલ આશરે એકસો શબ્દોમાં લખો.
Answer
નીચે આપેલા ગદ્યખંડનો આશરે ત્રીજા ભાગમાં સંક્ષેપ કરી તેને યોગ્ય શીર્ષક આપો.
મનુષ્યનું જીવન તેના વિચારોથી જ ઘડાય છે, તેના વલણો અને ભાવનાઓથી જ સર્જાય છે. જીવનમાં દરેક વ્યક્તિએ ઊંચું ધ્યેય રાખવાનું છે, રંગીન સ્વપ્નો જોવાના છે અને તેને સાકાર કરવા સતત પ્રયત્નશીલ બનવું જોઈએ. ઊંચા ધ્યેયો અને તેને હાંસલ કરવા માટેનો સતત પુરુષાર્થ જ વ્યક્તિને પ્રગતિની પરાકાષ્ઠાએ કે શિખરે પહોંચાડી શકે છે, પરંતુ ઘણા માણસો નિષ્ફળ જવાના કાલ્પનિક ભયથી જ કે પછી ડરપોકપણાના કારણથી સામાન્ય પ્રકારના કાર્યોમાં જીવન વેડફી નાખે છે. તેઓ કઈ રીતે પ્રગતિ સાધી શકે? આને લીધે તે જીવનમાં મળેલી અમૂલ્ય તકો પણ વેડફાઈ જાય! ઈશ્વરે માનવને બળ, બુદ્ધિ અને કર્મ કરવાની સ્વતંત્રતા આપી છે. આથી હવે તેનો ઉપયોગ કયાં, કેવો અને કેટલો કરવો, તે વ્યક્તિએ પોતે વિચારવાનું છે. જો વ્યક્તિ ઊંચા જ નિશાન રાખે તો પર્વતની ટોચ હોય કે સાગરનું તળિયું હોય – એ સર્વે તેનાં હાથવેંતમાં જ હોય છે. અંગ્રેજીમાં પણ કહેવાય છે, 'Think Globally but act Locally' અર્થાત ‘ભલે નિષ્ફળ કદાચ જવાય, પણ તમારું નિશાન કે ધ્યેય તો હરહંમેશ ઊંચું જ રાખો, રાખવું જ રહ્યું.'
Answer
ગમે તે એક વિષય પર આપેલા મુદ્દાને આધારે 250 શબ્દોમાં નિબંધ લખો.
માતૃભાષાનું મહત્ત્વ મુદ્દા : પ્રસ્તાવના – ભાષા – બોલીઓની વિવિધતા – માતૃભાષા શીખવાનું પ્રથમ સોપાન – શિક્ષણમાં માતૃભાષાનું મહત્ત્વ – માતૃભાષાને અપાતું પ્રોત્સાહન – તમારી નજરે માતૃભાષા – ઉપસંહાર.
નારી તું નારાયણી મુદ્દા : પ્રસ્તાવના – પ્રાચીન કાળમાં નારીનું સમાજમાં સ્થાન – માન – મહત્ત્વ – નારીની આજની સ્થિતિ – પશ્ચિમીકરણના નામે ફેલાતાં અનિષ્ટો – ભાવિ રાષ્ટ્રના નિર્માણમાં નારીનું યોગદાન – ઉપસંહાર.
વૃક્ષ ઉગાડો, પર્યાવરણ બચાવો. મુદ્દા ઃ પ્રસ્તાવના – વૃક્ષોની પરોપકારિતા – વૃક્ષોની ઉપયોગિતા – વિવિધ પ્રદૂષણનો એક માત્ર ઉપાય – વૃક્ષ વગરની પૃથ્વીની કલ્પના – વૃક્ષનું જતન – સંવર્ધન – ઉપસંહાર.
Answer